Pozew o rozwód: jak go przygotować i złożyć
Pozew o rozwód składasz do sądu okręgowego, zwykle właściwego dla ostatniego wspólnego miejsca zamieszkania małżonków. Opłata wynosi 600 zł. W pozwie określasz, czego żądasz: rozwodu z orzekaniem o winie albo bez, oraz jak mają być uregulowane sprawy dzieci.

- Sąd okręgowy; miejscowo: ostatnie wspólne miejsce zamieszkania, jeśli choć jedno z małżonków nadal tam mieszka (art. 41 k.p.c.).
- Opłata od pozwu: 600 zł. Gdy sąd orzeknie rozwód bez orzekania o winie na zgodny wniosek stron, po uprawomocnieniu wyroku zwraca z urzędu połowę opłaty (art. 79 u.k.s.c.).
- Warunek rozwodu: zupełny i trwały rozkład pożycia (art. 56 k.r.o.).
- Wyrok rozwodowy rozstrzyga też o władzy rodzicielskiej, kontaktach i alimentach na dzieci (art. 58 k.r.o.).
Który sąd i ile to kosztuje
Sprawy o rozwód rozpoznają sądy okręgowe (art. 17 pkt 1 k.p.c.). Pozew składasz do sądu, w którego okręgu małżonkowie mieli ostatnie wspólne miejsce zamieszkania, jeśli choć jedno z nich nadal tam mieszka. W przeciwnym razie właściwy jest sąd miejsca zamieszkania pozwanego, a gdy i tego nie ma, powoda (art. 41 k.p.c.).
Wina czy bez orzekania o winie
W pozwie decydujesz, czy chcesz, by sąd orzekł o winie rozkładu pożycia. Jeśli oboje małżonkowie tego zgodnie zażądają, sąd zaniecha orzekania o winie (art. 57 § 2 k.r.o.).
- Bez orzekania o winie: zwykle krótsze postępowanie i mniej dowodów; przy zgodnym wniosku stron zwrot połowy opłaty.
- Z orzekaniem o winie: więcej świadków i dokumentów, dłuższy proces. Wina ma znaczenie m.in. dla alimentów między byłymi małżonkami (art. 60 k.r.o.).
Co napisać w pozwie
- Sąd: sąd okręgowy i wydział cywilny (rodzinny).
- Strony: imiona, nazwiska, adresy, numery PESEL.
- Żądanie: rozwiązanie małżeństwa przez rozwód, z orzekaniem o winie albo bez.
- Dzieci: propozycja władzy rodzicielskiej, miejsca zamieszkania, kontaktów i alimentów.
- Mieszkanie: sposób korzystania ze wspólnego mieszkania, jeśli małżonkowie nadal razem mieszkają.
- Uzasadnienie: kiedy i dlaczego nastąpił rozkład pożycia, dowody, np. świadkowie.
- Podpis i załączniki.
Jakie dokumenty dołączyć
- Odpis zupełny aktu małżeństwa.
- Odpisy zupełne aktów urodzenia małoletnich dzieci.
- Dokumenty o dochodach i kosztach utrzymania dzieci, jeśli żądasz alimentów.
- Dowód uiszczenia opłaty albo wniosek o zwolnienie od kosztów.
- Odpis pozwu z załącznikami dla drugiej strony.
Zabezpieczenie na czas sprawy
Sprawa rozwodowa może potrwać. Na czas jej trwania sąd może na wniosek uregulować najpilniejsze kwestie, na przykład to, z kim mieszkają dzieci, jak wyglądają kontakty z drugim rodzicem i ile każde z małżonków ma łożyć na utrzymanie rodziny (art. 445 k.p.c.). Wniosek o zabezpieczenie możesz złożyć razem z pozwem.
Najczęstsze błędy w pozwie
- Brak odpisu zupełnego aktu małżeństwa lub aktów urodzenia dzieci.
- Niejasne żądanie co do winy. Trzeba wyraźnie napisać, czy żądasz orzekania o winie, czy nie.
- Pominięcie spraw dzieci. Sąd i tak musi o nich orzec; lepiej od razu przedstawić propozycję.
- Zbyt ogólne uzasadnienie. Warto wskazać, od kiedy nie ma więzi uczuciowej, fizycznej i gospodarczej, i kto może to potwierdzić.
Kiedy sąd może odmówić rozwodu
Rozwód jest możliwy, gdy nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia: ustała więź uczuciowa, fizyczna i gospodarcza, a nie ma szans na jej odbudowę (art. 56 § 1 k.r.o.). Sąd nie orzeknie rozwodu, jeśli ucierpiałoby na tym dobro wspólnych małoletnich dzieci albo gdyby było to sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Rozwodu nie orzeka się też na żądanie małżonka wyłącznie winnego, chyba że drugi małżonek się zgodzi (art. 56 § 2 i § 3 k.r.o.).
Sprawy dzieci w wyroku rozwodowym
W wyroku sąd rozstrzyga o władzy rodzicielskiej, kontaktach rodziców z dziećmi i o tym, w jakiej wysokości każde z rodziców ma ponosić koszty utrzymania i wychowania dzieci (art. 58 § 1 k.r.o.). Sąd uwzględnia pisemne porozumienie rodziców o sposobie wykonywania władzy i kontaktach, jeśli jest zgodne z dobrem dziecka.
Jak sąd ustala kwotę na dzieci, wyjaśniamy w tekście Alimenty na dziecko: od czego zależy wysokość. Ile trwa całe postępowanie, opisujemy w artykule Ile trwa rozwód. Inne sprawy rodzinne znajdziesz na stronie Co się stało?
Najczęstsze pytania
Czy muszę mieć adwokata, żeby złożyć pozew o rozwód?
Co jeśli nie wiem, gdzie mieszka współmałżonek?
Czy w pozwie o rozwód można żądać podziału majątku?
Ile trwa sprawa rozwodowa?
Artykuł ma charakter informacyjny i opisuje stan prawny na dzień aktualizacji. Nie zastępuje porady prawnej w konkretnej sprawie.
Przeczytaj też
Alimenty na dziecko: od czego zależy wysokośćNie ma tabeli alimentów. Sąd patrzy na potrzeby dziecka i możliwości rodzica. Wyjaśniamy, jak to policzyć i jak przygotować sprawę.Czytaj →
Ile trwa rozwód i od czego to zależyJedna rozprawa czy kilka lat? Czas rozwodu zależy od kilku czynników, na które masz wpływ. Opisujemy etapy i to, co je wydłuża.Czytaj →