Rodzinne

Pozew o rozwód: jak go przygotować i złożyć

Pozew o rozwód składasz do sądu okręgowego, zwykle właściwego dla ostatniego wspólnego miejsca zamieszkania małżonków. Opłata wynosi 600 zł. W pozwie określasz, czego żądasz: rozwodu z orzekaniem o winie albo bez, oraz jak mają być uregulowane sprawy dzieci.

Dwie obrączki leżące osobno na drewnianym stole obok zamkniętej teczki
Ilustracja poglądowa
W skrócie
  • Sąd okręgowy; miejscowo: ostatnie wspólne miejsce zamieszkania, jeśli choć jedno z małżonków nadal tam mieszka (art. 41 k.p.c.).
  • Opłata od pozwu: 600 zł. Gdy sąd orzeknie rozwód bez orzekania o winie na zgodny wniosek stron, po uprawomocnieniu wyroku zwraca z urzędu połowę opłaty (art. 79 u.k.s.c.).
  • Warunek rozwodu: zupełny i trwały rozkład pożycia (art. 56 k.r.o.).
  • Wyrok rozwodowy rozstrzyga też o władzy rodzicielskiej, kontaktach i alimentach na dzieci (art. 58 k.r.o.).

Który sąd i ile to kosztuje

Sprawy o rozwód rozpoznają sądy okręgowe (art. 17 pkt 1 k.p.c.). Pozew składasz do sądu, w którego okręgu małżonkowie mieli ostatnie wspólne miejsce zamieszkania, jeśli choć jedno z nich nadal tam mieszka. W przeciwnym razie właściwy jest sąd miejsca zamieszkania pozwanego, a gdy i tego nie ma, powoda (art. 41 k.p.c.).

600 złOpłata od pozwu o rozwódGdy rozwód zostanie orzeczony bez orzekania o winie na zgodny wniosek małżonków, sąd z urzędu zwraca połowę opłaty po uprawomocnieniu wyroku. Możesz też wnioskować o zwolnienie od kosztów, jeśli nie jesteś w stanie ich ponieść.

Wina czy bez orzekania o winie

W pozwie decydujesz, czy chcesz, by sąd orzekł o winie rozkładu pożycia. Jeśli oboje małżonkowie tego zgodnie zażądają, sąd zaniecha orzekania o winie (art. 57 § 2 k.r.o.).

  • Bez orzekania o winie: zwykle krótsze postępowanie i mniej dowodów; przy zgodnym wniosku stron zwrot połowy opłaty.
  • Z orzekaniem o winie: więcej świadków i dokumentów, dłuższy proces. Wina ma znaczenie m.in. dla alimentów między byłymi małżonkami (art. 60 k.r.o.).

Co napisać w pozwie

  1. Sąd: sąd okręgowy i wydział cywilny (rodzinny).
  2. Strony: imiona, nazwiska, adresy, numery PESEL.
  3. Żądanie: rozwiązanie małżeństwa przez rozwód, z orzekaniem o winie albo bez.
  4. Dzieci: propozycja władzy rodzicielskiej, miejsca zamieszkania, kontaktów i alimentów.
  5. Mieszkanie: sposób korzystania ze wspólnego mieszkania, jeśli małżonkowie nadal razem mieszkają.
  6. Uzasadnienie: kiedy i dlaczego nastąpił rozkład pożycia, dowody, np. świadkowie.
  7. Podpis i załączniki.

Jakie dokumenty dołączyć

  • Odpis zupełny aktu małżeństwa.
  • Odpisy zupełne aktów urodzenia małoletnich dzieci.
  • Dokumenty o dochodach i kosztach utrzymania dzieci, jeśli żądasz alimentów.
  • Dowód uiszczenia opłaty albo wniosek o zwolnienie od kosztów.
  • Odpis pozwu z załącznikami dla drugiej strony.

Zabezpieczenie na czas sprawy

Sprawa rozwodowa może potrwać. Na czas jej trwania sąd może na wniosek uregulować najpilniejsze kwestie, na przykład to, z kim mieszkają dzieci, jak wyglądają kontakty z drugim rodzicem i ile każde z małżonków ma łożyć na utrzymanie rodziny (art. 445 k.p.c.). Wniosek o zabezpieczenie możesz złożyć razem z pozwem.

Najczęstsze błędy w pozwie

  • Brak odpisu zupełnego aktu małżeństwa lub aktów urodzenia dzieci.
  • Niejasne żądanie co do winy. Trzeba wyraźnie napisać, czy żądasz orzekania o winie, czy nie.
  • Pominięcie spraw dzieci. Sąd i tak musi o nich orzec; lepiej od razu przedstawić propozycję.
  • Zbyt ogólne uzasadnienie. Warto wskazać, od kiedy nie ma więzi uczuciowej, fizycznej i gospodarczej, i kto może to potwierdzić.

Kiedy sąd może odmówić rozwodu

Rozwód jest możliwy, gdy nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia: ustała więź uczuciowa, fizyczna i gospodarcza, a nie ma szans na jej odbudowę (art. 56 § 1 k.r.o.). Sąd nie orzeknie rozwodu, jeśli ucierpiałoby na tym dobro wspólnych małoletnich dzieci albo gdyby było to sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Rozwodu nie orzeka się też na żądanie małżonka wyłącznie winnego, chyba że drugi małżonek się zgodzi (art. 56 § 2 i § 3 k.r.o.).

Sprawy dzieci w wyroku rozwodowym

W wyroku sąd rozstrzyga o władzy rodzicielskiej, kontaktach rodziców z dziećmi i o tym, w jakiej wysokości każde z rodziców ma ponosić koszty utrzymania i wychowania dzieci (art. 58 § 1 k.r.o.). Sąd uwzględnia pisemne porozumienie rodziców o sposobie wykonywania władzy i kontaktach, jeśli jest zgodne z dobrem dziecka.

Jak sąd ustala kwotę na dzieci, wyjaśniamy w tekście Alimenty na dziecko: od czego zależy wysokość. Ile trwa całe postępowanie, opisujemy w artykule Ile trwa rozwód. Inne sprawy rodzinne znajdziesz na stronie Co się stało?

Najczęstsze pytania

Czy muszę mieć adwokata, żeby złożyć pozew o rozwód?
Nie. Pozew możesz złożyć sam. Pomoc adwokata przydaje się zwłaszcza przy sporze o winę, dzieci, alimenty lub mieszkanie.
Co jeśli nie wiem, gdzie mieszka współmałżonek?
Podaj ostatni znany adres. Jeśli nie da się ustalić miejsca pobytu, na wniosek powoda sąd ustanowi kuratora dla strony, której miejsce pobytu nie jest znane (art. 143–144 k.p.c.).
Czy w pozwie o rozwód można żądać podziału majątku?
Sąd może dokonać podziału majątku wspólnego w wyroku rozwodowym, jeśli nie spowoduje to nadmiernej zwłoki. W praktyce często dzieje się to w osobnej sprawie po rozwodzie.
Ile trwa sprawa rozwodowa?
To zależy od sądu, sporów między stronami i tego, czy są małoletnie dzieci. Szczegóły opisujemy w osobnym tekście o czasie trwania rozwodu.
Zespół PKW Adwokaci

Kancelaria adwokacka Polański Konofalski i Wspólnicy z Opola. Prowadzimy sprawy karne, karne skarbowe, administracyjne, rodzinne i cywilne w całej Polsce.

Artykuł ma charakter informacyjny i opisuje stan prawny na dzień aktualizacji. Nie zastępuje porady prawnej w konkretnej sprawie.

Przeczytaj też