Jazda po alkoholu po raz pierwszy: przebieg sprawy i konsekwencje

Stan po użyciu czy stan nietrzeźwości

Progi określa ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. O kwalifikacji decyduje wynik badania, dlatego ważne jest, jak i kiedy je przeprowadzono.

Co grozi za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k.

• Kara: pozbawienie wolności do lat 3. Sąd może zamiast niej orzec grzywnę albo karę ograniczenia wolności (art. 37a k.k.).
• Zakaz prowadzenia pojazdów na co najmniej 3 lata (art. 42 § 2 k.k.).
• Świadczenie pieniężne na Fundusz Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej, co najmniej 5000 zł (art. 43a § 2 k.k.).
• Przepadek pojazdu przy stężeniu co najmniej 1,5‰ we krwi lub 0,75 mg/dm³ w wydychanym powietrzu, chyba że zachodzi wyjątkowy wypadek. Gdy przepadek nie jest możliwy, np. pojazd nie jest wyłączną własnością sprawcy, sąd orzeka nawiązkę od 5000 do 500 000 zł (art. 44b k.k.).

Jak przebiega sprawa krok po kroku

1. Kontrola i badanie. Policja bada stężenie alkoholu, zwykle alkomatem, czasem przez badanie krwi.
2. Zatrzymanie prawa jazdy. Policja zatrzymuje dokument za pokwitowaniem. O jego dalszym losie decyduje prokurator lub sąd.
3. Przesłuchanie w charakterze podejrzanego. Słyszysz zarzut i możesz złożyć wyjaśnienia albo odmówić ich złożenia.
4. Zakończenie dochodzenia. Prokurator kieruje akt oskarżenia albo wniosek o warunkowe umorzenie, czasem z wnioskiem o wydanie wyroku bez rozprawy.
5. Sąd. Sprawa kończy się wyrokiem po rozprawie, wyrokiem nakazowym albo wyrokiem wydanym na posiedzeniu.

Możliwe zakończenia sprawy

Przy pierwszym takim zdarzeniu możliwe są różne scenariusze. Sąd może na przykład warunkowo umorzyć postępowanie, jeśli wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne, a sprawca nie był karany za przestępstwo umyślne (art. 66 k.k.). Możliwe jest też dobrowolne poddanie się karze albo skazanie bez rozprawy.

Każde z tych rozwiązań ma inne skutki, na przykład dla wpisu do Krajowego Rejestru Karnego i długości zakazu. Dlatego warto je porównać, zanim zapadnie decyzja. Jeśli sąd przyśle wyrok nakazowy, pamiętaj o 7 dniach na sprzeciw.

Skutki poza sądem karnym

• Ubezpieczenie OC. Jeśli kierujący w stanie nietrzeźwości lub po użyciu alkoholu spowodował szkodę, ubezpieczyciel wypłaca odszkodowanie poszkodowanemu, ale może dochodzić zwrotu od kierowcy (regres, art. 43 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych).
• Praca. Utrata uprawnień może mieć znaczenie dla osób, których praca wymaga prowadzenia pojazdu. Warto od razu sprawdzić, jak wygląda to w Twojej umowie.
• Odzyskanie uprawnień. Po zakazie dłuższym niż rok zwykle trzeba zdać egzamin i przejść badania, zanim prawo jazdy zostanie zwrócone.
• Rejestr karny. Skazanie za przestępstwo trafia do Krajowego Rejestru Karnego; warunkowe umorzenie ma inne skutki niż skazanie.

Czym jest wykroczenie z art. 87 k.w.

Jeśli badanie wykazało stan po użyciu alkoholu, czyli od 0,2 do 0,5 promila we krwi, sprawa dotyczy wykroczenia. Grozi za nie areszt albo grzywna nie niższa niż 2500 zł, a sąd orzeka też zakaz prowadzenia pojazdów od 6 miesięcy do 3 lat. To wciąż poważne konsekwencje, choć sprawa toczy się według przepisów o wykroczeniach.

Co zrobić od razu

• Zachowaj pokwitowanie zatrzymania prawa jazdy i wszystkie pisma z policji.
• Zapisz, kiedy i jak badano Cię alkomatem, ile było pomiarów i jakie wyniki.
• Nie prowadź pojazdu mechanicznego, dopóki nie wiesz, czy możesz odzyskać prawo jazdy.
• Przygotuj informacje o sobie: praca, rodzina, dotychczasowa niekaralność. Mają znaczenie przy wyborze trybu zakończenia sprawy.

Jeśli dostaniesz wezwanie do przesłuchania, przeczytaj, jak przygotować się do wezwania na policję. Inne sprawy kierowców znajdziesz na stronie Co się stało?

Artykuł ma charakter informacyjny i opisuje stan prawny na dzień aktualizacji. Nie zastępuje porady prawnej w konkretnej sprawie.